Thailand kent vier grote keukenregio's. Het centrum (Bangkok) staat voor de bekende klassiekers: pad thai, tom yum, groene en rode curry, massaman. Het noorden (Chiang Mai) heeft khao soi (kerriesoep met noedels) en mildere, kruidige gerechten met veel groenten. Isaan in het noordoosten brengt de pittige som tam (papaja-salade), larb (gehakt-salade) en gegrilde kip met kleefrijst. Het zuiden, met islamitische invloeden, kent rijkere curry's en meer zeevruchten. Klassieke technieken: een currypasta zelf stampen in een vijzel (geeft veel meer aroma dan blender), zorgvuldig de balans tussen zoet (palmsuiker), zout (vissaus), zuur (limoen) en pittig (chili) afstemmen, en alles eindigen met een handvol verse kruiden. Het laagje rode olie bovenop een goede curry komt door de currypasta lang in kokosroom te bakken — de zogenaamde 'cracked coconut milk' techniek.
Een ijskoud Singha- of Chang-bier is dé klassiek bij pittig Thais. Voor wijn: een licht zoete Riesling of Gewürztraminer compenseert de pit en pakt de zoete tonen. Een fruitige rosé kan ook. Niet-alcoholisch: Thaise ijsthee, kokoswater of vers limoensap. Jasmijnrijst is bijna altijd standaard, soms vervangen door kleefrijst bij Isaan-gerechten. Voor de tafel: komkommer-relish, gepekelde chili in azijn (prik nam som) en een schaaltje pinda's. Sluit af met mango sticky rice of vers fruit met chilizout — zoet en pittig in één hap.
De vier-smakenbalans: elk goed Thais gerecht jongleert tussen zoet (palmsuiker, kokos), zout (vissaus), zuur (limoen, tamarinde) en pittig (chili). Daarbovenop komen aromatische kruiden zoals citroengras, galanga, kaffir-limoenblad en Thaise basilicum, die de keuken zijn onmiskenbare frisheid geven. Anders dan veel andere Aziatische keukens werkt Thais zelden met sojasaus — vissaus is hier de hartige basis. Het resultaat: smaken die wakker maken.
Haal kant-en-klare currypasta (rood, groen, geel), kokosmelk, vissaus, palmsuiker (of bruine basterd), limoenen en jasmijnrijst. Met kipdijen of garnalen, een paar groenten (paprika, courgette, aubergine) en wat verse koriander maak je een prachtige curry in 20 minuten. Pad thai-noedels en kant-en-klare pad thai-saus liggen tegenwoordig overal. Voor specifieke kruiden zoals galanga en kaffir-limoenblad: bezoek een toko.
Vissaus is bijna onmisbaar voor de juiste smaak — het levert de hartige umami die zout alleen niet kan. Als alternatief werkt lichte sojasaus met een snufje misopasta best aardig, maar het is een compromis. Voor vegetariërs is plantaardige vissaus op basis van zeewier en gefermenteerde soja steeds vaker te krijgen, of gebruik een combinatie van sojasaus, miso en wat zeewier voor diepte. Het smaakprofiel verschuift, maar gerechten blijven lekker.
Niet noodzakelijk. Veel klassiekers zijn van zichzelf mild of matig pittig: massaman curry, pad see ew, khao pad (Thaise gebakken rijst), tom kha gai (kokossoep met kip). De hitte komt vooral uit verse chili's en chili in olie, die je zelf doseert. Wil je een gerecht milder, gebruik dan minder currypasta, voeg extra kokosmelk toe of laat verse chili's weg. Suiker en limoen helpen ook om pittigheid in balans te brengen.
Een Thaise curry met kip en groenten staat in 20 tot 25 minuten op tafel: rijst aan de kook, currypasta bakken in kokosroom, kip en groenten erbij, klaar. Pad thai lukt in 15 minuten als je alle ingrediënten klaar hebt staan. Tom yum-soep: 20 minuten. Som tam (papaja-salade) is een snelle vijfminuten-bijgerecht. Belangrijk: doe alle voorbereiding vóór je begint te koken, want het wokken zelf gaat snel.